Jan Fejkiel Gallery archiwum

wydarzenia 2007

KRZYSZTOF SKÓRCZEWSKI

jubileuszowa wystawa grafiki

od 7 grudnia 2007

Krzysztof Skórczewski urodził się w 1947 roku w Krakowie, gdzie w latach 1965 - 71 studiował w Akademii Sztuk Pięknych u profesorów Adama Marczyńskiego, Mieczysława Wejmana, Włodzimierza Kunza, Franciszka Bunscha. W roku 1971 uzyskał dyplom na Wydziale Grafiki. Od tego czasu pokazywał swoje prace na 59 wystawach indywidualnych i przeszło dwustu zbiorowych w kraju i za granicą, m.in.: w Niemczech, Szwajcarii, Szwecji, Włoszech, Francji, Czechach, USA. Początkowo zajmował się linorytem i grafiką użytkową. W 1976 r., podczas studiów w Królewskiej Wyższej Szkole Artystycznej w Sztokholmie, zainteresował się techniką miedziorytu. Od tego czasu, w ciągu 35. lat, powstało 190 miedziorytów zebranych w cykle, m.in. "Wieża Babel", "Budowa Arki", "Lalki", "Ogrody". Krzysztof Skórczewski, wspólnie z żoną, prowadzi w Krakowie pracownię graficzną wraz z oficyną drukarską, skąd pochodzą wszystkie odbitki jego miedziorytów. Od połowy lat 90. tworzy również cykle w technikach malarskich (pastele, akwarele).Artysta jest laureatem wielu nagród i wyróżnień. Jego prace znajdują się w kilkudziesięciu renomowanych zbiorach sztuki na świecie. Istnieje tez kilka kolekcji posiadajacych pełen zbiór jego prac. W latach 1995-2003 był profesorem w Europejskiej Akademii Sztuk w Warszawie, współpracował także z Uniwersytetem Stanowym w Utah (USA). Obecnie, jako profesor Uniwersytetu Rzeszowskiego prowadzi Zakład Grafiki w tamtejszym Instytucie Sztuk Pięknych.

XXX

Dzisiejsza wystawa ma charakter wyjątkowy. Jest jubileuszem 60-lecia urodzin Krzysztofa Skórczewskiego wybitnego artysty grafika, mistrza rysunku, którego prace obecne są w znanych muzeach i licznych kolekcjach prywatnych. Przypadek sprawił, że jest to również 60. indywidualna wystawa w dorobku artysty. Świętujemy więc podwójny jubileusz związany z wiekiem i pracą twórczą. Na tę wyjątkową okazję wybraliśmy z szerokiego dorobku artysty kilkadziesiąt prac spójnych tematycznie i problemowo, w znacznej mierze decydujących o programie artystycznym Skórczewskiego.

Niemal wszystkie prezentowane na wystawie grafiki to rozległa rodzina miedziorytu, klasycznej techniki graficznej, wymagającej tradycyjnych i zapomnianych dzisiaj nieco umiejętności; precyzji, skupienia, a przede wszystkim pewnej ręki i sztuki podejmowania decyzji, bo rysunek w miedziorycie nie podlega korekcie, nie może być poprawiony ani wymazany. [...] Skórczewski nadaje miedziorytowi kształt współczesny, odwołując się przy tym do sfery znaczeń podstawowych, archetypicznych. Zapewne dzięki tym ideowym odniesieniom i mistrzostwu formy, jego grafiki są tak atrakcyjne dla odbiorców. Bez względu na wiek i zainteresowania gotowi są podjąć z dziełem artysty intrygująca grę.[....]

Twórczość Skórczewskiego ma charakter refleksyjny. Towarzyszy jej poczucie upływającego czasu, szacunek dla przeszłości, poszukiwanie prawd odwiecznych i niepodważalnych. Dlatego nie dziwi wybór artystyczny dokonany przeszło trzydzieści lat temu. Miedzioryt , który z powodzeniem uprawia, daje mu poczucie pewności , ważne w czasach relatywizmu, ale i swobody artystycznej niezbędnej, aby realizować swój życiowy projekt.

Wspominając swe wczesne lata, artysta chętnie powraca do obrazu ogrodu. Archetyp ogrodu, wiążący się z rodzinnym domem, gdzie powstawały jego pierwsze rysunki i szczęśliwym dzieciństwem, łączy się w twórczości Skórczewskiego z innym obrazem. Tym nieuchronnie związanym z konsumpcją życia, upływem czasu, utratą bezpieczeństwa. Ale także z poszukiwaniem zagubionej, zdawało by się, sfery sacrum. W odróżnieniu od idyllicznego obrazu rajskiego ogrodu jest to wertykalnie ukierunkowany obraz architektonicznej konstrukcji, ku której zmierza wyobraźnia artysty. Od kilkudziesięciu lat tworzy cykl, a może raczej fryz wzajemnie powiązanych i wynikających z siebie przedstawień budowli, konstrukcji, monumentów [...].

Architektura jako forma wyniesienia, metafora góry, nie pojawiła się w jego twórczości przypadkowo. Obraz ten podświadomość artysty od dawna poddawała analizie. Sygnalizowały go w sposób jeszcze zawoalowany prace powstające tuż po studiach w krakowskiej ASP, podsumował nagrodzony na Biennale w Krakowie w roku 1972 "Portret z blizną". Ta znakomita praca ta nie tylko nie stanowi w twórczości Skórczewskiego cezury miedzy jego wczesnym linorytem a miedziorytem, lecz jest wyrazem kontynuacji programu artystycznego. Dlatego też obecna jest na dzisiejszej wystawie.

"Portret z blizną" jest antropomorfizacją przedstawienia góry. W myśleniu symbolicznym wertykalność góry kojarzona jest z postacią człowieka, jego kręgosłupem, prowadzi do wewnętrznej wzniosłości. W późniejszych pracach "ludzka" góra stanie się architektonicznym wzniesieniem, wieżą, katedrą, mauzoleum. Do tych monumentów przylegają drewniane kratownice, rusztowania, podpory, szalunki. Są one odległym echem kultowych w grafice krakowskiej "Drabin" Jacka Gaja. Nieposkromione zmagania i ambicje symbolizowane gąszczem drabin, po których pnie się ludzkie mrowie, przekształcił Skórczewski w równie mocną metaforę, tym razem bardziej wieloznaczną. Postać człowieka zastąpiło świadectwo jego bytności i daremnego trudu; monument w trakcie budowy, konstrukcja ledwie rozpoczęta lub już porzucona, symbol równie utopijnych ambicji . Drewniane rusztowania zieją pustką. W "abstrakcyjnych", a zarazem sugestywnych jak marzenie senne konstrukcjach, człowiek jest nieobecny. Ten dokuczliwy brak, niezwykły element suspensu, tym bardziej podkreśla problematykę egzystencjalną szczególnie istotną w grafice krakowskiej lat 60. i 70. Skórczewski jest jej znakomitym kontynuatorem. Idei wertykalności nadaje mityczny i kosmiczny wymiar. Tym samym zwraca się ku tradycji Romantyzmu, a także do ważnego przekazu z przed lat; "Carceri" Giambattisty Piranesiego. Ideowe treści miedziorytów Skórczewskiego ściśle związane są z warsztatem artystycznym. Rusztowania, szalunki, żebrowania, szkielety to motywy stricte graficzne, atrakcyjne wizualnie - wyzwanie dla wytrawnego rysownika, temat do wydobycia tylko w graficznej kresce. Czyż zresztą koncepcja rozrastającej się struktury nie jest także metaforą pracy miedziorytnika?

Przestrzeń miedziorytów wyznaczają nie tylko ażurowe , drewniane konstrukcje, ale kontrastujące z nimi szerokie płaszczyzny kamienia, z których stworzone są monumenty. Często przeprute są otworami arkad, dziurą prowadzącą w czeluść, czasem pokryte bujnymi pasmami wegetacji. Kamień reprezentuje stałość, monumentalność, niepodzielność. Artykułowany jest klasycznymi porządkami architektonicznymi zestawianymi z postmodernistyczną fantazją. Otaczające i dzielące drewniane konstrukcje to również kreacja człowieka, jego intelektu, ambicji, ale i szaleństwa. Racjonalnemu zamysłowi towarzyszy dionizyjskie upojenie, a potrzebie porządku podświadome pragnienie powrotu do chaosu, czasu mitycznego początku , gdy formy nie były jeszcze określone i wszystko było jeszcze możliwe. W konstrukcjach Skórczewskiego powraca więc dawne marzenie o rajskim ogrodzie, czasach dzieciństwa świata, gdy o życiu decydował porządek natury, a nie prowadzące na manowce ambicje człowieka ( J.F. fragment wstępu z katalogu wystawy)

JERZY PANEK

Chorągwie

cykl drzeworytów

od 9 listopada 2007

fotoreportaż z wernisażu

Przeważająca część "Chorągwi" powstała w roku 1962. Prace te są niezwykle różnorodne, jako cykl wręcz niespójne. Mają swą arytmię, gwałtowne przyspieszenia i zwroty, stylistyczne roszady. Cykl nie rozwija się linearnie i dopełniająco, każda z prac stwarza problem wymagający oddzielnego komentarza i rozważań bardziej szczegółowych.[...]

W "Chorągwiach" Panek z dużą swobodą posługuje się abstrakcją i figuracją, potrzebą geometrii i biologiczną zmysłowością formy. Bizantyjska dekoracyjność sąsiaduje z minimalizmem użytych środków. Drobiazgowość, skupienie, gęstość graficznego znaku kontrastują ze swobodą szkicu, otwarciem na biel i światło. Panek jest na przemian delikatny i wyciszony lub chropawy, ostentacyjny, rozgadany. Jarmarczna różnorodność łączy się z wyrafinowaniem warsztatu, elementy ludowego festynu z inspiracją sztuką wysoką. Artysta nie obawia się niespójności, "Chorągwie" są kipiącym tyglem form. Panek bawi się i prowokuje, nie oglądając się na swój dotychczasowy dorobek - styl, do którego zdążył przyzwyczaić otoczenie. W latach 60. płaci za to niezrozumieniem, a entuzjastyczna recenzja jaką wystawia mu jego przyjaciel, wybitny artysta, Józef Gielniak jest głosem odosobnionym; cykl pozostaje w cieniu.

Pierwszy rok pracy nad cyklem to okres krzyżujących się wpływów i inspiracji, dzieł kompletnych, ale też prób i "szkiców", zmagań ze sobą, jak i z tematem, który podjął. Artysta uruchamia głębokie pokłady świadomości i wyobraźni. W artykułowaniu nowej formy pomaga mu odkrycie surrealizmu, ekspresjonizmu, a nawet - zapewne pod wpływem lokalnego, kazimierzowskiego otoczenia - swojskiej Art Brut. Po tych ciężkich miesiącach wydaje się, że jego zainteresowanie tematem wygasło. Żywiąc się innymi projektami, zaledwie podtrzymuje pamięć o "Chorągwiach". Niespodziewanie jednak, w roku 1965, gdy zajęty był już innymi drzeworytami, w przypływie energii i z poczuciem dystansu triumfalnie powraca do cyklu, aby dokonać jego niezwykłej rekapitulacji. W ciągu kilku letnich tygodni wykonuje pięć drzeworytów. Te ostatnie w cyklu starczą za całość. Są niezwykłym podsumowaniem prób i doświadczeń z wcześniejszych lat, bogatszym o świeże spojrzenie i nowe doświadczenia. Wątpliwości, niepokój , emocje, a co za tym idzie eksperymentalna wielość stylistyk wcześniejszych prac ustąpią harmonii , równowadze, czystości form. Drzeworyty te są grupą zwartą stylistycznie. Są to duże, ukazane en face głowy, bliskie abstrakcji, czyste i delikatnie wykreślone. Dynamika, ekspresja i materialność wcześniejszych prac ustępują modulacji luźno rozpostartych w przestrzeni, ażurowych, klarownych form . Mistrzowski design, swoboda i spontaniczność kreski wzbogaconej doświadczeniem surrealistycznego rysunku, stymulują grę przestrzenią, relacji płaszczyzna - tło, forma zamknięta - otwarta. Przejrzyste i lekkie, prześwietlone słońcem i bielą kamienia drzeworyty tym razem wskazują na rodowód śródziemnomorski. Głowy wyzbyte są materialności, ciężaru, obcy jest im konflikt formy, przyjmują oddech powietrza. Klarowne, precyzyjne i zrównoważone dotykają ważnej dla Panka idei swobody, wolności od materii i ciężaru, skąpania w świetle i w ruchu.[J.F. fragment wstępu z katalogu wystawy].

MONIKA CICHOŃ

ZARYSOWANIA

od 20 kwietnia 2007

fotoreportaż z wernisażu

Monika Cichoń jest absolwentką Wydziału Grafiki ASP we Wrocławiu (2005). Dyplom uzyskała w pracowniach rysunku zawodowego prof. Eugeniusza Geta Stankiewicza i projektowania graficznego prof. Eugeniusza Smolińskiego. Wcześniej studiowała Kulturoznawstwo na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach (1999-2000), a artystyczne wykształcenie uzupełniła kilkumiesięcznym stażem w Hochschule Fuer Grafik und Buchkunst w Lipsku. W swym dorobku ma kilka wystaw indywidualnych i udział w kilkunastu wystawach zbiorowych w kraju i zagranicą. W chwili obecnej trwa pokaz jej pracy dyplomowej pt. O brzydocie i względności w Galerii Miejskiej MM w Chorzowie.

Monika Cichoń zajmuje się sztuką figuratywną, a postać ludzka jest niemal jedynym tematem jej grafiki, rysunku, malarstwa, książki artystycznej. "Ciało człowieka jest jak papier - przyjmuje i zapisuje w sobie i na sobie emocje i doświadczenia, jest najbardziej pierwotną i naturalną lekturą"- pisze artystka. Potrafi skupić się na "naturalnej lekturze ciała". Odczytuje znaczenie gestu, rozumie języka ciała. Punktem wyjścia jest obserwacja samej siebie i otoczenia, ale też bierze pod uwagę "figury ekspresyjne" z przeszłości. Nawiązuje do różnych tradycji stylistycznych. Akademicki rysunek często ze skłonnością do naturalizmu, stylistyka XIX wiecznej wypracowanej ilustracji książkowej i fin de sieclu sąsiadują ze współczesnymi tendencjami do "niedbałego rysunku", minimalistycznie ograniczanego do zaledwie kilku, niedbale rzuconych kresek. Skupienie na rysunku, jego cyzelowanie jest ważne w jej twórczości, czasem jednak wywołuje odruch zniecierpliwienia, potrzebę swobody, taszystowskiego wręcz gestu.

Jej zainteresowania wskazują na postmodernistyczną różnorodność stylową, choć brak tu chłodnego dystansu, z jakim przemawiają współczesne eklektyczne tendencje. Jest za to dużo emocji, choć również przełamujących się. Patos i egzystencjalne współczucie sąsiadują z drwiną, sarkazmem, autoironią. Nuta szczerości przechodzi w grę pastiszem. Egocentrycznemu skupieniu na sobie i "dziewczyńskich problemach" towarzyszy najwyższy stopień zainteresowania innymi. Portretami obcych, odległych pokoleniowo, historycznie, kulturowo.

Zarysowania - autorski tytuł wystawy określa skalę odczuwania, rozumienia i praktykowania rysunku. Zarysować to ledwie dotknąć, ale też coś znacznie więcej, pokryć rysunkiem. Czynność sugeruje ślad kreski, może jednak oznaczać jej bardziej wyrazistą obecność. Tytuł jest więc w równej mierze wyrazem skromności, co i większych ambicji. W tym kontekście można też mówić o pustce i obecności jako o dwóch biegunach relacji artystka - rysunek. Wobec podobnego wyzwania staje każdy artysta. Monika Cichoń ma jednak wyjątkową intuicję rysunku, wyczucie momentu inicjacji, a także świadomość potrzeby wyciszenia. Tym samym jej rysunek wydaje się zarówno nie rozpoczęty, jak i nie zakończony, podkreśla naturalną szkicowość, intymny zapis chwili pozbawionej celebracji i namaszczenia. Artystka jest świadoma narzędzi jakie ma do dyspozycji i tworzywa w jakim pracuje. Nie przypadkiem różnicuje piórko, ołówek, tusz, a w grafice akwafortę, miedzioryt, suchą igłę. Ma kreatywny stosunek do papieru. Odrzuca jego komercyjną estetykę. Rozdziera go, maceruje, nie gadzi ubytkiem, plami w odcienie spłowiałej sepii, brązu, żółci. Nie degraduje go, wręcz przeciwnie czyni podmiotem procesu twórczego. W ten sposób ubogi papier, jak z recyclingu, otwiera się na rysunek, który wyłania się gdzieś z boku, jakby przypadkowo i w sposób nie zamierzony. Najczęściej jest to fragment postaci, tors, splecione ręce, głowa. Przedstawienie pozornie zawieszone jest w bezruchu, dynamikę i sugestywność nadaje mu finezja kadrowania, wyrazisty szczegół, drobny gest, wyrafinowany układ napiętego ciała.

"Rysunek jest dla mnie próbą wyswobodzenia się z emocji, próbą podjęcia dialogu z otoczeniem i samą sobą." - notuje artystka. Rysunek więc w znacznym stopniu pełni rolę dziennika intymnego. Zapis codzienności, dziewczęce i bardziej dorosłe problemy wyrażane są tym razem językiem komiksu i prostej kreskówki. Przyjmują formę historyjek obrazkowych ( Lubię czytać przy śniadaniu , Sama sobie podcinam włosy , Jestem niezależna ). Są śmieszne ,niewinne, naznaczone tęsknotą za dzieciństwem. Ale pojawia się też bardziej niepokojąca stylistyka, sięgająca wczesnego ekspresjonizmu i tradycji młodopolskich. Lalka, atrapy istot żywych, często ułomne, pozbawiane członków stają się projekcją stanów emocjonalnych, personifikacją idei przedwczesnej dojrzałości, metamorfozy ciała ludzkiego. Istotną rolę odgrywa relacja pomiędzy metaforą tytułu, a jego obrazowa dosłownością ( Gdzie masz oczy, Pusto mi, Dotknąć). Ironia, szyderstwo, czarny humor splatają się z tu z egzystencjalną rozterką, potrzebą kontaktu i czułości [...] (J.F.)

Małgorzata malwina Niespodziewana

Podróż na Wschód - grafiki i rysunku

od 27 lutego 2007

fotoreportaż z wernisażu

Malwina Niespodziewana podróże podejmowała zawsze. To właśnie podróż jest właściwą metaforą dla jej intelektualnego niepokoju, potrzeby nowych doświadczeń, studiów, refleksji nad sobą, sztuką własną i obcą, którym daje wyraz w systematycznie, od lat prowadzonym dzienniku i szkicowniku. Trudno wyliczyć zajęcia, te artystyczne i inne, które podejmuje. Przede wszystkim grafika i rysunek, ale także malarstwo, sztuka książki, instalacja, video. A także wspólne z innymi działania parateatralne i uczestnictwo w grupach artystycznych. Ma za sobą studia filologiczne, pedagogiczne, artystyczne, językowe, a ostatnio doktorat na ASP w Krakowie. Poszukiwanie tożsamości, niekończąca się wewnętrzna podróż i próby zdefiniowania swojego miejsca wśród innych w sposób naturalny doprowadziły artystkę do konfrontacji kulturowej.

Dalsza podróż odbywa się także w przestrzeni. Wyznacza ją szlak stypendiów i praktyk artystycznych, wystaw i prywatnych ekspedycji: Sycylia, Włochy, Hiszpania, Francja, ale przede wszystkim Wschód - Japonia, Indie, Nepal [...]. W Japonii Malwina, pod opieką mistrza, wtajemniczona została w wytwarzanie papieru. Czynności, które wykonywała, wymagały czasu, cierpliwości, opanowania ciała, precyzji gestu. To nie tylko wprawianie się w rzemiośle lecz duchowy awans, proces osiągania doskonałości, "prefiguracja" aktu twórczego artysty grafika.

Papier, który w ten sposób poznała, nie jest już dla niej abstrakcyjnym "podobraziem", staje się żywą materią, interaktywną częścią dzieła, jego strukturą. Jest to często papier "bez granic", cięty w nieregularne kawałki , sklejany bądź zszywany przez artystkę. Nie obowiązują ją standardy i ograniczenia formatu. To wpływa na jej twórczość. Daje swobodę kompozycji, rzutuje na narrację graficzną. Powstają prace znacznie wyrastające poza wielkość tych, które tworzyła wcześniej. Papier ten można składać na kilka części, jest także wystarczająco sztywny, aby formować z niego bryłę. Posiada przejrzystość i żywą, gęstą fakturę. Często przypomina ludzką skórę [...].

Dochodzą nowe inspiracje i zainteresowania. Obserwacja człowieka, języka jego ciała, tym bardziej owocna, że przeprowadzana na obcym gruncie, a więc uwolniona od skojarzeń wynikających z przynależności kulturowej, pozwala na ujęcie "czyste". Ciało staje się "bezcielesnym" dyzajnerskim wykresem. W ten sposób gest, nośnik indywidualności i niepowtarzalności persony, tak ważny w jej wcześniejszej twórczości, staje się destylatem emocji, ornamentem, wzorem i znakiem odczytywalnym na gruncie powszechnego alfabetu wizualnego. Malarskie i rysunkowe dekorowanie ciała, które poznaje w Indiach jest abstrakcyjnym przedłużeniem tego gestu.

Artystka interesuje się także innymi "opisami" ciała. Sięga do dawnych atlasów anatomicznych, tych należących do kultury Wschodu i Zachodu. Inspirują ją wykresy krwiobiegu i oznaczenia punktów energetycznych. Jeszcze raz dostrzega różnice traktowania ciała i jego wnętrza w obu kulturach [...] Ożywiające w twórczości Malwiny jest ścieranie się poczucia indywidualizmu i niepowtarzalności wyniesionych z kultury europejskiej z koncepcją uniwersalności i powszechności właściwych dla kultury Wschodu. Dwuznaczność ta istnieje nie tylko w płaszczyźnie idei, ale dotyczy też samej formy jej prac. Stymuluje zresztą różnorodność rozwiązań. Od całkowitej abstrakcji w zmysłowym przedstawianiu tkanki skórnej czy płynów fizjologicznych zasilających ciało, po dyzajnerski ornament " bezcielesnych" korpusów. W jej doświadczaniu świata, tak silnie zabarwionym intelektualną refleksją, o twórczości decydują jednak wrażliwość, zmysły i co niezwykle ważne, stosunek emocjonalny. (J. F. fragment tekstu z katalogu wystawy)

MAŁGORZATA MALWINA NIESPODZIEWANA. Ukończyła Wydział Grafiki ASP w Krakowie. Dyplom z wyróżnieniem nagrodzony Medalem Rektora ASP w Krakowie uzyskała w pracowni prof. Stanisława Wejmana w roku 1998. Jest laureatką stypendiów Ministra Kultury i Sztuki, Stypendium Twórczego Miasta Krakowa oraz Mythological Europe Revisited, (Japonia). Uprawia grafikę , rysunek, malarstwo, wykonuje obiekty przestrzenne. W swym dorobku ma kilkanaście wystaw indywidualnych w Polsce, Danii, Japonii, Niemczech, Szwecji, we Włoszech. W roku 1996 zdobyła w Krakowie I Nagrody w Konkursie na Grafikę, i na Pejzaż w Malarstwie Współczesnym, a także Grand Prix na Konfrontacjach Najmłodszych Artystów Krakowskich (1999). W roku 2005 na Biennale Grafiki w Kaliningradzie zdobyła Grand Prix. Należy do Grupy MaMa i kobiecej, artystycznej Grupy 13.

HANNA MICHALSKA-BARAN

Grafika

od 12 stycznia 2007

fotoreportaż z wernisażu

W roku 1988 Hanna Michalska obroniła z wyróżnieniem dyplom na Wydziale Grafiki ASP w Krakowie. Dyplom powstał w tradycyjnej, choć niezbyt często praktykowanej technice heliograwiury, a wyróżnienie mogło być odebrane jako wskazówka, czego powinna trzymać się młoda artystka. Zaraz potem Michalska podjęła jednak warsztatowy eksperyment, który w niczym nie przypomniał jej dyplomu. Próba ta świadczyła o niezależności wyobraźni, temperamencie i potrzebie dania świadectwa swym bezpośrednim, pokoleniowym doświadczeniom. Nowy cykl grafik miał tytuł Impreza, a określające go emocje trudno było by wydobyć w szacownej technice heliograwiury. Co więcej, temperatura Imprezy w ogóle nie bardzo mieściła się w dostępnych grafikowi środkach wyrazu. Michalska zrobiła więc po swojemu. Sięgnęła po to, co dziewczęce, choć rodem z wieku przedimprezowego . WYCINANKI.

Od tego czasu z metalowej płyty systematycznie wykrawa sylwetki postaci ludzkich, a także fragmenty przedmiotów, skrawki materii. Aktywność ta nie ma żadnego związku z naiwną metalpolastyką. Artystka odrzuciła ideę integralności i niepodzielności płyty graficznej. Wycięte kształty, surowe i nieobrobione, przyjęły rolę matrycy, nie będącej jednak nośnikiem obrazu, jako iluzji rzeczywistości, lecz wprost przedmiotem do odbicia.

W grafice znane są przypadki odciskania na papierze "przedmiotów gotowych" wziętych z otoczenia. Michalska jednak swych matryc nie znajduje, lecz tworzy specjalnie dla potrzeb grafiki. Jej działalność nie jest też przypadkowa i okazjonalna, lecz ma charakter systematyczny, wręcz systemowy.

Od kilkunastu już lat z tak przygotowanych fragmentów "wielkiej płyty" artystka aranżuje układy na płaszczyźnie i odbija grafikę. Tworzy luźne, na ogół nie powtarzalne kompozycje. Figury poprzez swe nagromadzenie tworzą rytmiczny porządek. Dystanse miedzy nimi podkreśla pustka bieli papieru. Sylwetki, choć pozbawione twarzy, są nad wyraz ożywione; przybierają różne pozy, szamoczą się, przekazują sobie znaki. Pozbawione wyróżniających cech indywidualnych tworzą masę, anonimowy tłum ożywiony groteskową, zawieszoną w próżni gestykulacją, która może być też odczytywana jako niema próba porozumienia.

Pomimo radykalności swej artystycznej wizji sztuka Michalskiej nie traci kontaktu z przeszłością, wpisuje się w ciąg tradycji figuratywnej grafiki krakowskiej. Nie bez odrobiny ironii, zapewne nie uświadamianej, a wynikającej z odmienności pokoleniowej, artystka nawiazuje do doświadczeń zeszłego wieku, tych dalszych z lat 60, i tych bliższych ożywiających lata 80 i 90. Wyraźnie świadczy o tym problematyka, którą podejmuje: zbiorowość, masa, tłum; generalnie liczba mnoga rodzaju ludzkiego, postrzegana w kontekście losu indywidualnego. Mówią o tym także jej "poimprezowe" cykle graficzne: Big Bang, i Autoportrety. Piszę o elemencie ironii, bo dla Michalskiej ważna jest też tradycja krakowskiej groteski.

Zbiorowość, którą animuje artystka, mimo odrębności przyjętej formy, każe myśleć o znanych narracjach graficznych lat 60. i 70.,o twórczości Mieczysława Wejmana, Jacka Gaja ,a także Andrzeja Pietscha, w którego pracowni studiowała Michalska. O ile w twórczości tych artystów problem zbiorowość / jednostka urósł do rangi manifestu egzystencjalnego, wynikając tyleż z doświadczeń indywidualnych, co w znacznym stopniu z sytuacji politycznej owego czasu, o tyle Michalska , o kilka pokoleń młodsza, podejmuje jego reedycję opierając się na własnych obserwacjach. Dla artystki debiutującej w niemal wolnej Polsce, żyjącej pełnią życia swego pokolenia, bez wiedzy, co to cenzura i indoktrynacja ideologiczna, problem masa / jednostka w pierwszej chwili postrzegany jest z humorem i dezynwolturą charakterystyczną dla kontrkultury młodzieżowej. Także wyraz formalny jej prac w większym stopniu wiąże się z współczesnym dyzajnem i ideą multiplikacji, niż z tradycyjną narracją graficzną. Równie dobrze jednak jej przekaz można odczytywać jako wyraz zagrożeń i lęków, które nie ominęły i jej pokolenia. I choć tłum i masę określa się dziś pobłażliwie zjawiskiem globalizacji, to atrybutem jednostki - o czym świadczy ostatni cykl Michalskiej Autoportrety - pozostaje niezmiennie alienacja.(J.F.)

Hanna Michalska-Baran ukończyła studia na Wydziale Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Dyplom w pracowniach wklęsłodruku oraz książki i typografii uzyskała w 1988 roku. Uprawia grafikę warsztatową, malarstwo i ilustrację książkową. Jest członkiem grupy artystycznej TE7EM. W swym dorobku ma liczne nagrody i wyróżnienia ( m.inn.w konkursie Grafika Miesiąca), wystawy indywidualne i udział w zbiorowych, także w tych przygotowywanych przez Jan Fejkiel Gallery ( Grafika alternatywna, Kraków,1995; Żywioł i metoda, Liege,Kraków, 1997). Na wystawie artystka prezentuje cykle unikatowych akwafort z ostatnich dwóch lat.

wydarzenia 2003

wydarzenia 2004

wydarzenia 2005

Krzysztof Tomalski

Anna Sobol Wejman
grafika

wydarzenia 2006

Andrzej Kapusta

nowa przestrzeń grafiki

wystawa zbiorowa:

Achimescu, Berezowska, Bielawka, Niespodziewana, Niwelińska, Ożóg, Sadowska, Skórczewski, Sobol-Wejman, Sroka, Surzycki, Wejman

Aleksandra Cieślak

Życie, przyjaźń, sztuka, korespondencja

Jerzego Panka

Próba portretu Józefa Gielniaka

Marcin Surzycki

wydarzenia 2007

KRZYSZTOF SKÓRCZEWSKI

JERZY PANEK

MONIKA CICHOŃ

Małgorzata malwina Niespodziewana

HANNA MICHALSKA-BARAN

wydarzenia 2003

wydarzenia 2004

wydarzenia 2005

Krzysztof Tomalski

Anna Sobol Wejman grafika

wydarzenia 2006

Andrzej Kapusta

nowa przestrzeń grafiki

wystawa zbiorowa:

Achimescu, Berezowska, Bielawka, Niespodziewana, Niwelińska, Ożóg, Sadowska, Skórczewski, Sobol-Wejman, Sroka, Surzycki, Wejman

Aleksandra Cieślak

Życie, przyjaźń, sztuka, korespondencja

Jerzego Panka

Próba portretu Józefa Gielniaka

Marcin Surzycki

wydarzenia 2007

KRZYSZTOF SKÓRCZEWSKI

JERZY PANEK

MONIKA CICHOŃ

Małgorzata malwina Niespodziewana

HANNA MICHALSKA-BARAN

Anna Sobol Wejman
grafika